Lesson 2,Ψηφιακός καταμερισμός και αναλφαβητισμός. #hub3001

Συζητώντας για τα χαρακτηριστικά του Internet και αναφέροντας ορισμένες θετικές εμπειρίες που έχουμε βιώσει κατά  την χρήση των social media, μου ήρθαν στο μυαλό δύο έννοιες που θεωρώ ότι συνδέονται άμεσα με την διαδικτυακή συμπεριφορά μας, τις οποίες λίγο αυθαίρετα ονόμασα ψηφιακό καταμερισμό και ψηφιακό αναλφαβητισμό.

Ως προς τον ψηφιακό καταμερισμό. Όπως με την πάροδο των χρόνων η συσσώρευση της γνώσης οδήγησε στον καταμερισμό και εξειδίκευση των επιστημών, έτσι και η συνεχώς αυξημένη χρήση του διαδικτύου στην καθημερινή ζωή συνέβαλε στη δημιουργία όλο και πιο εξειδικευμένων εφαρμογών που καλύπτουν μια ευρεία γκάμα του καθημερινού ρεπερτορίου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα στα social media είναι εκείνο του facebook, το οποίο ήταν από τις πρώτες εφαρμογές η οποία αρχικά χρησιμοποιούνταν για πολλαπλές λειτουργίες. Ωστόσο, με την εξέλιξη των smartphones όλα αυτά έχουν αλλάξει. Δεν χρειάζεται να γεμίζεις τον τοίχο σου με φωτογραφίες, γι’ αυτό υπάρχει πλέον το instagram. Δεν είναι σωστό να εκτίθεσαι στους ‘φίλους’ σου με status ημερολογιακού χαρακτήρα, μπορείς να το κάνεις ανώνυμα μέσω blog. Δεν νοείται πια να κανονίζεις την βραδινή σου έξοδο σε δημόσιο post, γι’ αυτό πια υπάρχει η ιδιωτικότητα του messenger. Δεν χρειάζεται να γεμίζεις με αγνώστους τη λίστα των φίλων σου για να γνωρίσεις νέα άτομα, το tinder μπορεί σε βοηθήσει σε αυτό, εξασφαλίζοντάς σου και τον βαθμό της ανωνυμίας που επιθυμείς. Και το facebook τι είναι τώρα πια? Ίσως η αντανάκλαση της ψηφιακής μας ταυτότητας, μια εικόνα για αυτό που είμαστε ή γι’ αυτό που θέλουμε να γίνουμε, μια συνεχής προέκταση του χεριού μας, μια καθημερινή συνήθεια εφ’ όρου ζωής, μια υπενθύμιση της πορείας μας..

Ως προς τον ψηφιακό αναλφαβητισμό. Σε σύνδεση με όλα τα προαναφερθέντα, φαίνεται ότι ορισμένοι χρήστες και κυρίως εκείνοι των παλαιότερων γενεών, που δεν γεννήθηκαν μέσα στην συγκεκριμένη τεχνολογία αλλά την πρόσθεσαν μετέπειτα στην ζωή τους, κάνουν μια ιδιάζουσα χρήση των κοινωνικών δικτύων, συνήθως χρησιμοποιώντας μόνο έναν περιορισμένο αριθμό τους, το οποίο τους οδηγεί επομένως σε λανθασμένη χρήση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η θεία από το χωριό, η οποία αποφασίζει να εγγραφεί στο facebook για να μην χάσει επαφές με το σόι και στέλνει χαιρετίσματα και φιλιά στην αδερφή της σχολιάζοντας το με caps letters κάτω από την καινούργια φωτογραφία προφίλ του ανιψιού. Και αυτό είναι η επιτομή αυτού που ονομάζω ψηφιακό αναλφαβητισμό. Λάθος hashtags, κατάχρηση των κεφαλαίων γραμμάτων και likes σε προσωπικές μας αναρτήσεις είναι ελάχιστα από τα παραδείγματα. Ίσως όλο αυτό να σχετίζεται με το φαινόμενο του ψηφιακού χάσματος (digital deviation), όπως και με άλλους παράγοντες πχ. μορφωτικό επίπεδο, εθνικότητα, ηλικία. Μολαταύτα, πέρα από την περίπτωση των digital consultans, δεν υπάρχει κάποιο χειροπιαστό εγχειρίδιο που να εξηγεί τη ‘σωστή’ χρήση των κοινωνικών δικτύων. Ωστόσο, ένας σχετικά ενημερωμένος χρήστης αντιλαμβάνεται τους άγραφους νόμους της διαδικτυακής συμπεριφοράς, αξιολογώντας ένα προφίλ ως σωστά ενημερωμένο ή ξεπερασμένο.

Ίσως όλο αυτό να είναι θέμα εξοικείωσης και παρατήρησης, ίσως στο μέλλον τα σχολεία εκτός από μαθήματα πολιτικής και φυσικής αγωγής να έχουν και εκείνο της ψηφιακής αγωγής, το μόνο σίγουρο είναι ότι όλο αυτό είναι μια ενεργητική διαδικασία που συνεχώς εξελίσσεται και εμείς δεν μπορούμε να σταματήσουμε να την παρατηρούμε.

photo via: http://www.digilex.gr/wp-content/uploads/2015/12/social_media.jpg

 

2 thoughts on “Lesson 2,Ψηφιακός καταμερισμός και αναλφαβητισμός. #hub3001

  1. Καλημέρα!

    Για αρχή, μου έκανε εντύπωση το πού σε πήγαν τα όσα αναφέρθηκαν στο μάθημα. Στην πρώτη παράγραφο χρησιμοποιείς τη φράση “διαδικτυακή συμπεριφορά” και, ενώ την έχω ξανακούσει, πρώτη φορά συνειδητοποιώ ότι η ύπαρξη του όρου σηματοδοτεί την ανάγκη διάκρισης και περαιτέρω προσδιορισμού της συμπεριφοράς μας ως χρήστες του διαδικτύου.

    Και αυτός ακριβώς ο όρος συνδέεται νομίζω με τους επόμενους δύο που αναφέρεις. Που αν και “αυθαίρετοι” όπως λες είναι αρκετά εύστοχοι.

    Ναι, η διαδικτυακή μας συμπεριφορά αλλάζει όσο αλλάζουν και οι εφαρμογές σε σημείο που σε κάνει να αναρωτιέσαι αν οι καινούριες εφαρμογές προκαλούν τις αλλαγές στη συμπεριφορά ή αν προϋπάρχουσες “ανάγκες” καλύπτονται από εκείνον που έχει τη “σοφία” να τις διακρίνει και να προσφέρει μια εφαρμογή που να τις καλύπτει.

    Όσο για τον ψηφιακό αναλφαβητισμό και τα παραδείγματα που αναφέρεις, νομίζω όλοι λίγο ως πολύ έχουμε μια τέτοια εμπειρία. Και είναι εντυπωσιακό για όσους αυτοαποκαλούμαστε εξοικειωμένοι με τη χρήση των social media όταν συνειδητοποιούμε ότι αυτό που για μας προκύπτει “φυσικά” και που είναι η αναγνώριση αυτών των “άγραφων κανόνων” και η προσαρμογή σ’αυτούς για άλλους χρήστες δεν είναι καθόλου δεδομένο. Σου γεννιέται τότε η σκέψη ή τουλάχιστον σε μένα γεννιέται η σκέψη ότι ζουν “σε άλλο κόσμο”. Όμως, όταν το καλοσκεφτώ η θεία μου π.χ. στο “πραγματικό” κοινωνικό της περιβάλλον στον “πραγματικό κόσμο” θεωρείται καλά προσαρμοσμένη, γνωρίζει τους άγραφους κανόνες και τους εφαρμόζει.

    Θα το σταματήσω εδώ γιατί έχει αρχίσει να ξεφεύγει η σκέψη μου και δεν ξέρω πού ακριβώς θέλω να το πάω :Ρ

    Τα υπόλοιπα στο πολύ πραγματικό Πάντειο.

    Υ.Γ. Καλή αρχή!

    Liked by 1 person

  2. Hello!!

    Διάβασα τον αναστοχασμό σου και τα όσα περιγράφεις με τους αυθαίρετους ορισμούς σου περί ψηφιακού καταμερισμού και αναλφαβητισμού είναι πολύ ενδιαφέροντα. Ο δεύτερος δε, δλδ ο ψηφιακός αναλφαβητισμός μου έφερε έντονα στο μυαλό τον διαχωρισμό μεταξύ “digital immigrants” και “digital natives” δύο γενιές τόσο κοντά αλλά και τόσο μακριά των οποίων ο διαχωρισμός γίνεται με βάση την τεχνολογική πρόοδο που υπήρχε κατά την περίοδο διαμόρφωσης της ιδιοσυγκρασίας τους δλδ την παιδική και εφηβική ηλικία. Η χρονική στιγμή που γράφτηκε το άρθρο του M. Prenscy προτείνοντας τους όρους αυτούς η διάκριση αφορούσε τη δική μας γενιά και τους λίγο μεγαλύτερους μας καθώς γεννηθήκαμε και μεγαλώσαμε σε μια περίοδο όπου η τεχνολογία βρισκόταν σε άνθιση και όλους όσους άνηκαν στην προηγούμενη γενιά και γεννήθηκαν σε ένα κόσμο χωρίς τεχνολογία και στη συνέχεια κλήθηκαν να ζήσουν με αυτή ως ψηφιακοί μετανάστες. Νομίζω είναι μια πάρα πολύ εύστοχη διάκριση σε αυτόχθονες και μετανάστες που καθώς μεταφέρει όλο αυτό το περιεχόμενο της διαδικτυακής συμπεριφοράς, όπως την ονόμασε και εσύ, που χαρακτηρίζει κάθε ηλικία και ταυτόχρονα την αιτιολογεί. Αυτά κι από εμένα! Καληνύχταααα

    Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s